Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada tadımda no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve tadımda no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar belirgin ise yoğunluk o kadar yüksek sayılır ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu hemen yazmak gerekir, çünkü hafıza çabucak silikleşir. Aynı çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı azaltır zira kalabalık ortamlarda hafif notalar kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi değildir; yalnızca gücü anlatır. Kısacası ilk tadımda sabırlı olmak hem de ölçütleri önceden belirlemek en doğru yol olur. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı cetvelle tartılır böylece yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım esnasında telefon uzakta kalırsa dikkat güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde ölçmek yanıltıcıdır ayrıca erken acele edip hüküm vermek kolay görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla yumuşak ama net başlar elbette bu düzen her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda saklıdır. Orta bölümde yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ama notalar belirginleşir hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills yoğunluğu nasıl benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür nitekim bu sebeple yavaş ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden sertçe tonlar öne çıkabilir nitekim ısınmış yaprak asıl tadını ancak orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha adil sonuç sağlar. Evrelerin geçişi genellikle keskin değildir, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya bölmek işinizi görür. Değişimleri yakalamak için çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Art arda çekmek sıcaklığı yükseltir hem de aromayı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur kılar mutlaka aynı ışık ile sessiz bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu durum tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. 1 belli belirsiz notayı, beş ise ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı gösterir bu sayede odak bölünmez ve yorum kalitesi yükselir. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda yer alır ve sonradan bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Notu vermeden önce en az üç çekiş almak şarttır öte yandan yarım puanlar yazmak gereksiz bir yük getirir. Skalayı her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle tercih edilen değerdir, zira ılımlı aromalar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki notlar gerçekten belirgin hâllerde verilmelidir. Böylece kayıtlar anlamlı olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, yanışın hızını ve aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu nedenle yanış hattının düzgün ilerlemesini da izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla keskin notalar çabuk belirir gerçekten ince çubuklarda ısı artışı çok daha çabuktur. Tadımda petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz yanma hızı ise aromayı hemen etkileyen bir unsurdur. Kalın gövdelerde çekiş daha serin gelir ve notalar sonradan belirir ve bu çabukluk tadın algılanma süresini daraltır. Baldan yana yumuşak puro gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu dengesizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha ayrıntılı kılar fakat gücünü düşürmez aksine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine eklemek unutulmamalı. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda denerken önce inceyi sonra kalını içmek iyi olur. Böylece güçlü aroma hafif olanın tadını gölgelemez. Aradaki bekleme zamanı en az otuz dakika olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki yoldan gelir: damaktaki tat ve burnun yakaladığı koku hâlbuki ikisi birbirini tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı kaydetmek iyi olur bu fark ilk bakışta küçük gelse de yorumları oldukça değiştirir. Nefesi ağızdan bırakırken burundan yavaşça çıkarmak retrohale denemesidir örneğin hafif bir soluk aromayı çok zengin açar. Romeo y julieta short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını belirgin gösterir üstelik nezle halindeyken denenen değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Short sports neye benzer gibi ince bir çubuk de fındıksı tonu daha hızlı bırakır sert bir çekiş de narin tonları siler. Güç dilde zayıf ama koku tarafında belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden sonra algı azalır. Bu iki izlenimi karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayrı yazmak yanılgıyı giderir. Acemi tadımcılar için ilk adımda burundan algılanan ipuçlarına bakmak işi basitleştirir. Zamanla dil kısmı da ayrıntı vermeye başlar. Değişik kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız doyduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan düşük algılanır ayrıca yemek arasında tadım yapacaksanız bu önlem daha da önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan önce oda sıcaklığında bir yudum su almak yararlı olur bu küçük özen aroma gücünün olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills neye benzer benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur zira yorgun bir damak en belirgin notayı bile silik hissettirir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları gölgeler üstelik çok soğuk sıvılar dili duyarsızlaştırır ve aroma algısını düşürür. Puritos serisi aroma profili gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri suyla daha net anlaşılır bu yüzden hazırlık adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak kıyası bozmaz nitekim yoğun şekerli sıvıdan sonra baharatlı notalar olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Su ve kahve haricinde çay da kullanılabilir; önemli olan içeceğin sade olmasıdır. Ağız tazelendikten sonra iki üç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca girişilen değerlendirme çoğunlukla hatalı kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk ölçüsünde yanış kısa sürdüğünden aroma dalgalanması daha az bir aralıkta yaşanır üstelik ilk izlenim bu ölçülerde çabucak silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve son çekişler arasındaki farkı yakalamak özen ister bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece yoğunluğu izlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin ağırlığı daha büyüktür. 20 mini sigarillo nasıl içilir gibi mini ölçü de sedir tonunu çabucak ortaya koyup sona erer zira değişim uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki çubuk denemek tek çubuktan daha güvenilir sonuç verir bu sebeple düzenli ve dengeli nefes önerilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle yazmayı çubuk yanarken değil de hemen bitince yapmak daha rahattır. Bunu ayrı yazmak iyidir. Boy kısaldıkça aroma ayrıntısı daralır, ama güç hissi korunabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını büyük boy kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı sayfa kullanmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir tadım aroma gücü konusunda kesin bir yargı sunmaz demek ki her tadım bir öncekinin üstüne inşa edilir. Ruh hali, ortam ve saat algıyı değiştirir bu düzen birkaç denemeden sonra belirgin fayda verir. Bu yüzden küçük bir not defteri tutmak fayda sağlar yoksa benzer aromalar her seferinde baştan öğrenilir. 20 aniversario tadım notları gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir notası aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da boşa emeğe yol açar. Saat, puro ismi ve puan tabloya yazılmalı nitekim en eski kayıtlar ileride açıldığında ilginç farklar barındırır. Puanlar arasında iki basamaktan çok fark varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde kısa ifadeler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm güçlü sedir tonu gibi bir kayıt tatmin edici olur. İleride okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin damaktaki dokusunu anlatır; aroma gücü ise tatların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı doğrultuda hareket etmek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa ayrı ölçülür bu ikisini ayırmak sonuçta daha dürüst bir değerlendirme doğurur. El principe tadım notları gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir notasını belirgin verebilir örneğin ağır bir duman zayıf bir aromayla gelebilir. La cabaña neye benzer benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir notasını güçlü taşır üstelik ağır bir duman notasız da kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro güçlü lezzet verebilir aksi durum da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan yazmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün içinde yoğunluk ayrımı bulmak hassas bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ile düzenli not tutmayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, yoğunluk algısını en az tütün kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda çubuk hızlı yanar böylece baharatlı tonlar abartılır bu sebeple ortam şartlarını de kayda geçirmek yararlıdır. Aşırı nemli havada de duman ağırlaşır ve aroma bastırılır sıcaklık de tütünün yanma hızını etkileyen ayrı bir etkendir. La prado nasıl içilir gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun koruduğu nemi dikkate almak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru okunur değerlendirme anı seçerken bu etkeni unutmayın. Temiz hava ortamdaki kokuları dağıtır, yoğun koku de koku duyusunu bozar oysa gerçek neden sıklıkla odadaki hava veya esinti çıkar. Değerlendirmeyi her seferinde aynı odada yapmak en güvenilir yoldur. Havasız bir odada koku birikirse ikinci çubuğun tadı yanlış algılanabilir. Kapı açıklığı bırakmak genellikle işe yarar. Rüzgar çok sertse yanış yapısı bozulur.